23 - مشکلات شانه در ورزشکاران میانسال و یا سن بالا

توجه  

   در این وبلاگ مطالب آموزشی در باره بیماریهای شایع شانه و آرنج گذاشته شده است. عنوان این مطالب در سمت چپ همین صفحه در قسمت "صفحات اختصاصی" مشاهده می شود. برای باز کردن هر کدام از صفحات، روی عنوان آن کلیک کنید.

خواهشمند است قبل از مطالعه آنها به نکات زیر توجه فرمایید: 

1)  مطالب آموزشی موجود در این وبلاگ، فقط برای آگاهی بیشتر بیماران است و هرگز نمی‌تواند جایگزین معاینه و بررسی توسط پزشک گردد؛ چرا که بیماریهای مختلف ممکن است علائم شبیه به هم داشته باشند وگاهی عدم توجه به این موضوع می‌تواند درمان یک بیماری مهم را به تأخیر بیندازد.  

 2) استفاده از مطالب این وبلاگ در صورتی که هیچگونه تغییری در آن داده نشود و منبع آن (نویسنده و آدرس وبلاگ) ذکر گردد، بلامانع است.   

 

مشکلات شانه در ورزشکاران میانسال و یا سن بالا

بعضی از ورزشها نیاز به حرکات شدید شانه و استفاده از دامنه حرکتی زیاد آن دارند. از جمله این ورزشها می توان از والیبال، شنا بویژه شنای کرال، تنیس، بدمینتون، بدنسازی و یوگا نام برد. در این ورزشها نیاز است که دستها به سمت بالا کشیده شوند و بدنبال آن ممکن است آسیبهایی به عناصر تشکیل دهنده مفصل شانه شود که باعث ایجاد درد گردد.

در ورزشکاران حرفه ای که اغلب جوان هستند در اثر حرکات بسیار سنگین، تکراری و طولانی مدت آسبهایی ایجاد میگردد که نوع آن با آنچه که در ورزشکاران غیر حرفه ای و تفننی در سنین بالا رخ می دهد متفاوت است. اینجا آسیبهای گروه دوم یعنی آنچه که در سنین بالاتر رخ می دهد به اختصار توضیح داده می شود که شیوع آن در جامعه خیلی بیشتر از نوع اول است.

امروزه برای کنترل خیلی از بیماریها مثل چاقی و دیابت توصیه به راه رفتن می شود و یا برای بعضی بیماریها توصیه می شود که بیمار از استخر استفاده کند؛ اگرچه معمولاً منظور از استخر رفتن، راه رفتن در آب است ولی اغلب بیماران به شنا هم می پردازند. در بسیاری از پارکها هم وسایلی برای ورزش کردن شهروندان از طرف شهرداری نصب شده که کار کردن با بعضی از آنها مستلزم حرکات شدید دستها در بالاتر از سطح شانه ها است. در افراد میانسال و یا سنین بالاتر بعلت تغییراتی که در بافتهای مفصل شانه نسبت به جوانها ایجاد شده، استعداد بیشتری برای ابتلا به این آسیبها وجود دارد.

در این افراد انواع مختلفی از آسیبها ممکن است رخ دهد که انواع دو نوع شایعتر آن ذکر می شود:

1)  شایعترین آسیب، آسیب تاندون روتاتور کاف یا همان تاندون چرخاننده سر بازو است. بعضی افراد به علت شکل استخوانهای شانه ذاتاً استعداد بیشتری به این بیماری دارند. این افراد وقت سنشان بالاتر می رود وهمزمان به ورزشهای ذکر شده در بالا بپردازند این احتمال بیشتر هم می شود. در این بیماری تاندون روتاتور کاف بین دو استخوان داخل شانه گیر می کند و کم کم ریش ریش و نیمه پاره شده، پس از مدتی کامل پاره شده و اگر درست درمان نشود ممکن است به تخریب شدید مفصل شانه بینجامد. علامت اصلی این بیماری درد است که با بالا بردن دست بدتر می شود و در اکثر موارد شبها هم درد دارند. محل ایجاد درد در داخل سر شانه است ولی محلی که بیمار آن را احساس می کند اغلب در بالای بازو است، ولی ممکن است در هر ناحیه ای از اطراف سر شانه احساس شود.

در مراحل ابتدایی این بیماری معمولاً می توان با مسکن، فیزیوتراپی و البته رعایت کردن بیمار و کم کردن حرکات ورزشی بالای سر آنرا کنترل کرد. اگر بیماری پیشرفته باشد و یا با درمانهای مذکور به مدت 3 تا 6 ماه کنترل نشود باید تحت عمل جراحی قرار گیرد. در مراحلی که بیماری خیلی پیشرفته نباشد جواب به درمان جراحی، اگر به روش درست انجام گیرد خیلی خوب است.

2)  آسیب دیگری که در این بیماران رخ میدهد، آسیب مفصل بین استخوان ترقوه و کتف است که در بالاترین قسمت روی شانه و درست زیر پوست قرار دارد. این مفصل مثل تمام مفاصل بدن با افزایش سن کم کم دچار ساییدگی یا آرتروز می شود. معمولاً آرتروز این مفصل بدون علامت است ولی وقتی بیماران به ورزشهای بالای سر زیاد بپردازند بدتر شده و علامت دار می شود. علامت اصلی آن هم درد است که عمدتاً در بالاترین ناحیه سر شانه احساس می شود ولی ممکن است که به اطراف آن هم منتشر گردد. ممکن است کمی تورم هم در محل آن رخ دهد واغلب با فشار انگشت روی آن درد بیشتری ایجاد می شود.

 

 درمان این بیماری هم مثل آسیبهای تاندون روتاتور کاف است که ذکر شد ولی ممکن است در مراحلی از بیماری از تزریق کورتون در محل درد هم استفاده شود.

در تمام این بیماریها همانگونه که ذکر شد به علت بالا رفتن سن، استعداد ابتلا به بیماری بیشتر می شود؛ بنابراین افرادی که بعد از سنین جوانی می خواهند به این ورزشها بپردازند و یا آنها را ادامه دهند، حتی اگر از سالهای کودکی و یا جوانی این ورزشها را انجام می داده اند، باید به این موضوع واقف باشند که در معرض این آسیبها هستند. بطور کلی توصیه می شود که در هر سنی ورزش مناسب همان سن انجام شود. حرکات بالای سر سنگین برای سنین بالا توصیه نمی گردد. ضمناً باید قبل از ورزش، بدن را گرم کرد و اگر قرار است ورزش سنگین تری انجام شود زیر نظر مربی باشد. این افراد باید توجه داشته باشند که اگر با انجام این ورزشها دچار درد شانه شدند شدت ورزش را کم کنند و اگر درد ادامه پیدا کرد به پزشک مراجعه کنند.

 

                                                         دکتر مرتضی نخعی امرودی

                                                                ارتوپد، جراح شانه وآرنج

                                              عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران

 

/ 0 نظر / 214 بازدید