18) دانستنی های لازم برای اعمال جراحی شانه

توجه

   در این وبلاگ مطالب آموزشی در باره بیماریهای شایع شانه و آرنج گذاشته شده است. عنوان این مطالب در سمت چپ همین صفحه در قسمت "صفحات اختصاصی" مشاهده می شود. برای باز کردن هر کدام از صفحات، روی عنوان آن کلیک کنید.

خواهشمند است قبل از مطالعه آنها به نکات زیر توجه فرمایید:
1)  مطالب آموزشی موجود در این وبلاگ، فقط برای آگاهی بیشتر بیماران است و هرگز نمی‌تواند جایگزین معاینه و بررسی توسط پزشک گردد؛ چرا که بیماریهای مختلف ممکن است علائم شبیه به هم داشته باشند وگاهی عدم توجه به این موضوع می‌تواند درمان یک بیماری مهم را به تأخیر بیندازد.

2) استفاده از مطالب این وبلاگ در صورتی که هیچگونه تغییری در آن داده نشود و منبع آن (نویسنده و آدرس وبلاگ) ذکر گردد، بلامانع است.

 

 دانستنی های لازم برای اعمال جراحی شانه

    الف) مواردی که در زیر ذکر می شود برای بیمارانی است که تحت عمل جراحی شانه توسط دکتر نخعی قرار می گیرند. باید دانست روال بعضی جراحان با بعضی دیگر فرق دارد و بنابراین توصیه می شود فقط بیمارانی که توسط دکتر نخعی تحت عمل جراحی شانه قرار می گیرند از این توصیه ها استفاده نمایند و سایر بیمارانی که توسط سایر همکاران جراحی می شوند از برنامه درمانی خود آن همکاران استفاده نمایند تا در درمان آنها اختلالی رخ ندهد.

    ب) این توصیه ها کلی است و در اکثر اعمال جراحی شانه صدق می کند؛ ولی اگر یک عمل جراحی به هر دلیلی شرایط ویژه ای داشته باشد و برنامه آن بر اساس این دستورات نباشد به شما اعلام خواهد شد تا برنامه و دستورات ویژه آن جراحی خاص اجرا شود.

    ج) یک کپی از این توصیه ها را در طول مدت بستری در بیمارستان با خود داشته باشید و به دستورات آن عمل کنید.

توصیه های قبل از بستری:

   1) اگر بیماری خاصی مثل فشار خون بالا، بیماری قلبی، کبدی، تیروئیدی، کلیوی، مغزی، معده، دیابت (مرض قند) و ... دارید ویا دارویی را مصرف می کنید، ویا اعتیاد به دارو و یا مواد خاصی دارید، و یا در بیهوشی قبلی خود دچار مشکلی شده اید حتما و به طور واضح و کامل به پزشک معالج، پرستار بخش و متخصص بیهوشی اطلاع دهید؛ در غیر این صورت ممکن است بیهوشی، عمل جراحی و یا مراحل پس از عمل شما با مشکل مواجه شود.

   2) داروهای مسکن (بجز استامینوفن) باعث اختلال در انعقاد خون شده و خونریزی حین عمل را زیاد می کنند. اگر برای کنترل درد، مسکن مصرف می کنید، بهتر است از 2 هفته قبل از عمل آن را به استامینوفن تغییر دهید و از سایر مسکن ها استفاده نکنید. البته اگر داروی مسکنی (معمولا آسپرین) را پزشک شما به خاطر دیگری، مثلا برای جلوگیری از انعقاد خون در عروق پاها و یا جلوگیری از سکته قلبی یا مغزی تجویز کرده باشد آنرا تغییر ندهید و با پزشک خود مشورت کنید.

   3) مدت زمان بستری در بیمارستان و یا برآورد هزینه ای که به شما اعلام می شود تقریبی بوده و برای زمانی است که همه چیز طبق روال معمول و بدون مشکل خاصی پیش برود؛ مثلا اگر بیماری پس از عمل نیاز به سی سی یو و یا آی سی یو پیدا کند ویا مراقبت بیشتری لازم داشته باشد، مدت بستری و هزینه ها بیشتر خواهد شد.

   4) هنگام مراجعه به بیمارستان برای بستری شدن، باید تمام سوابق پزشکی خود و بخصوص مدارک و عکس ها و .... مربوط به بیماری اخیرتان را که قرار است به خاطر آن جراحی شوید، به همراه خود داشته باشید. پرستار بخش هر کدام از آنها را که لازم باشد تحویل می گیرد؛ مابقی را هم در اتاقتان نگهداری کنید تا در دسترس باشد.

توصیه های قبل از عمل:

   1) قبل از عمل و بخصوص شب قبل از عمل اگر اضطراب و دلهره زیادی دارید، به پرستار اطلاع دهید تا اگر لازم باشد با نظر پزشک، داروی آرامبخش مناسب به شما بدهد؛ ولی خودتان خودسرانه از این داروها استفاده نکنید چون گاهی عوارض ناگواری بدنبال دارد.

   2) قبل از عمل جراحی، شما باید حدود 8 ساعت چیزی نخورده و یا نیاشامیده باشید. اگر لازم بود طی این مدت برای شما سرم وصل می شود. در طول این زمان، در صورت احساس تشنگی به پرستار بخش اطلاع دهید. طی این مدت اگر مصرف داروی خوراکی لازم باشد، ممکن است پرستار از شما بخواهد که آنرا با مقدار کمی آب ساده میل نمایید.

   3) پس از انتقال به سالن اتاق عمل، ممکن است بسته به شرایط اتاق عمل و ترافیک کاری آن، مدتی طول بکشد تا وارد اتاق عمل اصلی شوید.

   4) اگر قرار است عمل جراحی شما بصورت آرتروسکوپی (اصطلاحا لیزری) انجام شود، باید بدانید که بندرت گاهی در طول عمل لازم می شود که جراحی لیزری تبدیل به جراحی باز شود. اگر چنین اتفاقی رخ داد تعجب نکنید، چون بر اساس یافته ها و شرایط سر عمل و بنا به تشخیص پزشک معالج و بر اساس صلاح بیشتر بیمار انجام می گیرد.

   5) در اتاق عمل همیشه سعی می شود که موازین شرعی و اخلاقی رعایت شود، پس در این مورد نگران چیزی نباشید.

   6) قبل از عمل شانه، ساقهای شما با باند کشی بانداژ می شود که احتمال لخته شدن خون در وریدهای اندامهای تحتانی کمتر شود. بعد از عمل، پس از آنکه بطور کامل راه رفتید و تحرک معمولی پیدا کردید، آن ها را باز کنید.

توصیه های پس از عمل و قبل از ترخیص:

  1) پس از جراحی شانه دست شما به گردن آویزان میشود که ممکن است با آویز معمولی باشد و یا بالش زیر بغل مخصوصی نیز به آن متصل باشد؛ بدون نظر پزشک آن را باز نکنید. مدت زمان بستن آویز گردن بر حسب نوع بیماری و عمل جراحی متفاوت است که به شما اعلام خواهد شد. زودتر از زمان اعلام شده آنرا باز نکنید که ممکن است باعث آسیب و پارگی بافتهای ترمیم شده گردد و اگر زمانی پزشک معالج به شما گفت که آن را باز کنید، به هیچ وجه مثلا برای محکم کاری بیشتر، بستن آنرا ادامه ندهید چون ممکن است باعث عوارض بعدی بخصوص خشکی شانه شود.

   2) اعمال جراحی شانه معمولا با بیهوشی عمومی انجام می شوند؛ بلافاصله که به هوش آمدید باید انگشتان، آرنج و مچ دست - در سمت عمل شده - را بدون باز کردن آویز گردن، تا حد ممکن و بطور دائم حرکت دهید تا هم مانع لخته شدن خون در وریدهای اندام فوقانی شوید و هم از خشک شدن انگشتان جلوگیری کنید. وقتی حال عمومی شما بهتر شد لازم است هر چه سریعتر و با اجازه، کمک و نظارت پرستار روی تخت خود بنشینید و اگر پس از مدتی نشستن، سرگیجه ویا تهوع و استفراغ نداشتید، باید پاها را از لبه تخت آویزان کنید و اگر پس از 15 تا 20 دقیقه باز هم مشکلی نداشتید به کمک پرستار و بیماربر و یا فیزیوتراپیست کم کم راه بروید. با نظر پرستار می توانید از همراه خود نیز کمک بگیرید. راه رفتن را جدی بگیرید ولی بدون اجازه و حضور پرستار آن را شروع ننمایید. هر وقت پرستار اجازه داد می توانید بدون حضور او نیز راه بروید. حضور پرستار و اجازه او به این خاطر مورد تاکید است که از یکطرف راه رفتن بسیار مفید و لازم است و از طرف دیگر اگر زود هنگام و خودسرانه انجام شود ممکن است باعث افت فشار خون و سنکوپ شده، بیمار به زمین بیفتد و به سایر جاهای بدن او آسیب وارد شده و حتی ضربه مغزی شود.

   3) پس از عمل تا زمانی که هوشیاری کامل نباشد، و سیستم گوارشی فعال نشده باشد نباید چیزی بخورید و یا بیاشامید. اگر تشنه هستید به پرستار اطلاع دهید تا با نظر پزشک میزان سرم شما را تغییر دهد. خودتان این کار را نکنید. برای شروع خوردن و آشامیدن از پرستار اجازه بگیرید و فقط نظر پزشک و پرستار را اجرا  کنید. هر زمان که از طرف پرستار اجازه پیدا کردید، اول از مایعات رقیق و با حجمهای کم شروع کنید و اگر تحمل کردید کم کم حجمهای بیشتری مصرف کرده و پس از تحمل آن، همین کار را برای خوردن مواد غذایی جامد انجام دهید. در مجموع برای خوردن هیچوقت عجله نکنید چون هیچ اتفاقی نمی افتد. البته همانطور که ذکر شد احساس تشنگی برنامه کاملا متفاوتی دارد و باید پرستار را در جریان گذاشت تا مانع کم آبی بدن گردد. در بیماران دیابتی احساس گرسنگی و یا بیحالی و سرگیجه نیز اهمیت بیشتری دارد و باید به پرستار اطلاع داد تا بررسی و اقدام نماید.

   4) هنگام ترخیص از بیمارستان، باید یک کپی از برگه خلاصه پرونده خود را از بیمارستان تحویل بگیرید. در این برگه، تشخیص بیماری، تاریخ و نوع عمل انجام شده، بعضی شرایط خاص بیمار و توصیه های بعد از عمل ذکر می شود. اگر به جایی مسافرت می کنید و یا  اگر دچار مشکلی مربوط به جراحی اخیر خود شدید، این برگه به شما و پزشک بعدی بسیار کمک خواهد کرد، پس آن را با خود داشته باشید.



توصیه های پس از ترخیص از بیمارستان:

   1) روزی 3 یا 4 بار آرنج را از آویز گردن خارج کنید و هر بار 10 تا 20 حرکت کامل آرنج را انجام دهید.

   2) پس از بعضی اعمال جراحی، ممکن است پزشک برخی حرکات دیگر را نیز توصیه کند و یا از انجام برخی حرکات شدیدا ممانعت کند. سعی کنید تمام آن دستورات را عینا انجام دهید.

   3) پانسمان زخم باید یک روز در میان در مراکز مجهز و معتبر و توسط افراد دارای صلاحیت عوض شود. برای پانسمان از ماده ای جز بتادین استفاده نگردد. استفاده از موادی مثل پمادها و کرمها می تواند باعث افزایش عفونت شود.

   4) پس از اعمال جراحی شانه، بخصوص پارگیهای تاندون روتاتور کاف، مقداری درد طبیعی است و در حقیقت از اکثر اعمال جراحی سایر نقاط بدن بیشتر است. به این منظورپزشک شما هنگام ترخیص، مسکن و آرامبخش نسخه خواهد  کرد. معمولا به همراه آنها داروی معده (برای جلوگیری از زخم معده) هم تجویز می شود. این درد ها اوایل بیشتر بوده و کم کم از بین خواهد رفت. معمولا پس از ترخیص بیماران آنتی بیوتیک تجویز نمی شود، پس خودسرانه آنتی بیوتیک مصرف نکنید؛ ولی اگر شرایط ویژه ای بود و آنتی بیوتیک تجویز شد آن را کامل مصرف کنید.

   5) اگر محل عمل شما دچار درد زیاد، تورم، قرمزی و یا ترشح چرکی شود، و یا تب، لرز و بیحالی رخ دهد باید فورا به اورژانس مراجعه کنید. بهتر است به اورژانس بیمارستانی که در آن عمل شده اید و یا به مطب پزشک معالج خود مراجعه کنید. این علائم را کم اهمیت تلقی نکنید، چون ممکن است نشانه ای از عفونت باشند که بسیار مهم است.

   6) نباید تا یک هفته آب به زخم جراحی شانه برسد. طی این مدت میتوانید مابقی بدن خود را شستشو نمایید ولی از رسیدن آب به زخم جلوگیری کنید؛ برای این منظور می توانید از پانسمانهای ضد آب استاندارد هم کمک بگیرید.

   7) پس از اعمال جراحی شانه نیاز به استراحت مطلق در منزل ندارید و در حقیقت بهتر است هر چه بیشتر تحرک داشته باشید و راه بروید. مسافرت کردن هم هیچ اشکالی ندارد ولی باید در طول مسافرت هم آویز گردن بسته باشد، و حرکاتی که ذکر شد انجام شده و پانسمان هم بطور مرتب عوض شود.

   8) اگر کسی رژیم غذایی معمولی داشته و کمبود مواد مغذی در بدن نداشته باشد، احتیاج به هیچ ماده غذایی و یا داروی تقویتی خاصی ندارد. اگر تحرک بیمار کم باشد و یا به یبوست مبتلا باشد توصیه می شود که از میوه و سبزیجات بیشتری استفاده کند.

   9) بطور معمول شما باید حدود 2 هفته پس از عمل توسط پزشک معالج خود ویزیت شوید. در اسرع وقت برای گرفتن وقت ویزیت هم اقدام نمایید.

   10) بخیه زخمهای شانه معمولا با نخهای قابل جذب زده می شود ولی اگر سر آنها بیرون باشد، در ویزیت 2 هفته پس از عمل، سر آنها برداشته می شود.

     11) بعد از اعمال جراحی شانه معمولا لازم است فیزیوتراپی هم انجام شود که زمان شروع آن بستگی به نوع بیماری و عمل جراحی دارد؛ پزشک شما به موقع، آنرا تجویز خواهد کرد. مهم تر از فیزیوتراپی، حرکات ورزشی است که توسط پزشک معالج به شما آموزش داده می شود. تمام آنها را با دقت، نه کمتر و نه بیشتر انجام دهید. اگر این حرکات بیشتر از حد ممکن انجام شوند ممکن است باعث آسیب شود؛ و بر عکس آن، اگر به هر دلیلی مثلا درد و یا ترس از پاره شدن محل عمل و یا برای محکم شدن بیشتر محل ترمیم، این حرکات کمتر انجام شود و یا به تاخیر بیفتد می تواند باعث چسبندگی بافتها و خشکی شانه شود که درمان آن گاهی به مراتب از بیماری اولیه سخت تر است. پس توصیه های حرکتی پس از عمل را جدی بگیرید و به دقت انجام دهید.

   12) هیچ کس و هیچ پزشکی باندازه پزشک معالج شما از بیماری شما سر در نمی آورد، پس به او اعتماد کرده و به دستورات  او عمل نمایید و برنامه درمانی خود را با نظر پزشک و یا فیزیوتراپیست دیگری عوض نکنید.

                                                               دکتر مرتضی نخعی امرودی
                                                                ارتوپد، جراح شانه وآرنج
                                                    عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران

آدرس وبلاگ آموزشی دکتر نخعی: http://shoulderelbow.persianblog.ir

 

 

 

 

 

/ 0 نظر / 220 بازدید